QorpuS

Ramón Cisneros

Presentación

Ramón Cisneros es natural de Pirucho, departamento Figueroa, pero se fue a vivir a Cardón Esquina para que sus hijos tuvieran mejor acceso a la escuela. Ahí vive hasta el día de hoy, rodeada de nietos y nietas. Trabaja de carnicero en una localidad cercana.

Transcripción

FF: ((Kayp tiaysh Cardon Espinapi)).
RC: Cardon Esquinap’.
FF: ((Cardon Esquinap’, sí, “Cardon Espina” digo… Es Cardon Esquina, departamento Figueroa. Sutéy kan Federico, Argentinamanta amuni pero kunan Alemaniapi kawsani. Bueno, Cordobamanta kani noqa.))
RC: Ari
FF: ((Y kunan Santiagupi purini quichuistaswan rimanaas.))
RC: Ari, quichuaysht aprendenaas astaan.
FF: ((Ari á, idiomankunamanta aprendenaas. Chayraq kuska na mikoraysh, ancha agradecido kani. Ancha sumaq kara á y ancha kusikuni kayp tias.))
RC: Sumaq.
FF: ((Imayna kan qampa sutiyké?))
RC: Noq[apa] sutéy kan Ramón Cisneros.
FF: ((Qam kay Cardon Esquinap–))
RC: Cardon Esquinamant’.
FF: ((De siempre, nacido y criado?))
RC: Mana, mana, noqa karani mayumant’ suk lawman kawsaq karani. Chaymant’ amorani noqa kayman waasrayku, escuelat qokunaas, kayp astaan kara astaan sumaq escuela kayp. (xxx xxx) aprendenku astaan, chayrayku amorayku. Chaqaypé mana tiara escuela.
FF: ((Ah, mana tiara escuela.))
RC: Tiara, pero karup’. Karup’.
FF: ((Medio dificil kan–))
RC: Claro, difícil kan wawas– y sacha. Ancha sacha kara chaymán.
FF: ((Imayna kan ka llaqtap’ sutén?))
RC: Pirucho, depart– también Figueroa kan.
FF: ((Pirucho, Pirucho.))
RC: Ajá, Pirucho.
FF: ((Mana ina reqsini pero na rini req…))
RC: Chayman (xxx xxx) Margarita purera, turayan rimasa kara pá. Wawqey chayman kawsan.
FF: ((Margaan pureq karayku, paseaq karayku paypa mananan.))
RC: Ajá
FF: ((Porque mana lloqsin achkata, así que autituan puriyku))
RC: Ari, puriysh, tukuy lawm–
FF: ((Ari, kusikun pay y bueno, noqa suk semanat chayp kutini así que chayna agradeceni noqa))
RC: Sumaq, che, sumaq sumaq
FF: ((Che y qam, qam trabajoyoq kanki, ma?))
RC: Ari ari, llam– carnicero kani noqá.
FF: ((Carnicero kayn. Na unay?))
RC: Unaymanta.
FF: ((Maypi aprenderanki oficioykita?))
RC: Eh y bueno tatasniymanta, tatasniy uwyaq karanku animalest, carniaq karanku chayp, chayp aprenderani noqa carniayta. Chaymanta amorani kayman y sí… kay Banderap suk pueblo tian, bueno, chayo (minkaaranku) ris carniapukunay[f]. Y chaymanta niara: “Bueno, yanapaay, (xxx) trabajo(xxx) y amuysh llamkanaykish kayp. Y chayp req karani, chayp cursot ruarani..
FF: ((Ah, cursot?))
RC: Cursot ruarani, chayp aha. Paykuna pagaaranku y… rinapaq[rinaypaq xxx] Santiaguman, capitalman.. Chayp ruarani cursot, amus kayp na chaymantá llamkayt qallarerani kayp.
FF: ((Así que ina, ina… ina wayna kaq karanki))
RC: Ari ari
FF: ((Cha pachapi… sumaq))
RC: Ari
FF: ((Este, y llamkanki crucep’, niaranki?))
RC: Crucep kunan, crucep’
FF: ((Y kanki empleao qam?))
RC: Ari, empleao, empleao kani.
FF: ((Empleao kanki. Y na unay llamkaq kanki carnicero ina, pero mana entero vidaykita kikin carniceriapi o ari?))
RC: No, wamaqtá tarpoq karayku. Chaqayp kaswsaspá tarpoq karayku.
FF: ((Ajá.))
RC: Chaymant req karayku cosechaman surman, Rosario, Necochea, chayman… papat pallas. Chaymant amus…
FF: ((Papas?))
RC: Ari, papast pallas
FF: ((Mana desfloradaman sur lawman))
RC: Mana mana, papast, papast pallas. Chaymanta amus chayp qoshqet ruas kayp tarpoq karayku, paguykip[paguykup] Y chayp apeq karayku haciendat: vacas, yeguas, cabras, kuchis… chayna kawsaq karayku.
FF: ((Sumaq. Che, imayna kan chayna… trabajo? Lasaq deben kayta pero sapa punchaw mana apinki franco ima, haciendayoq… manachu?))
RC: Mana á, sapa punchaw kan lunes. Tukuy– lunes. Mana descansuyoq kan, mana descansuyoq kan.
FF: ((Bueno, ehm… noqap tiuy, paypas haciendayoq kan. Pero Rio Cuartopi. Cha ancha achka–))
RC: Achka
FF: ((Achka tian chaypi. Y noqapas aprendenaarani, pero tatasniy noqa ina waa kaptiy reranku tatasniy Españaman.))
RC: Ari
FF: ((Así que paykunaan rinay kara y mana aprenderani cha oficiosta.))
RC: Mana aprenderanki.
FF: ((Así que sukkunasta aprenderani.))
RC: Sumaq kan, pero…
FF: ((Eh, pero gustaanman, ancha sumaq karanku cha chorizos ruasqayki.))
RC: Ancha–
FF: ((Sumaq, sumaq.))
RC: Ari, achkata rantikuyku noqa[yku] chayp’… chorizos, morcillas… kunan rini quesot ruaq, pero chakismant’
FF: ((Ah…))
RC: Vacas chakismant.
FF: ((Ah, queso de vaca.))
RC: Ahá, pero de las patas sería.
FF: ((Ah, ari, ari… Este… ruaq kanku saanllap ruaq kanku queso de cabra. Cabramantapas.))
RC: Cabramant’ queso, ari, pero lechint, lechint sorqopus (xxx).