QorpuS

Jorge Taboada, Máxima Tévez

Presentación

Máxima Tévez es de la zona de Tablada del Boquerón, pero cuando se casó se mudó a San José, concretamente en la zona conocida como Bota. Ahí crió a sus hijos y sigue viviendo con dos de ellos hasta el día de hoy. Uno de ellos es Jorge Taboada. Cuando era joven, se fue a trabajar a la zona de la Pampa húmeda. Actualmente se ocupa de la familia y de la casa.

Transcripción

FF: ((Yo les voy a hablar… capaz más fácil si yo les hablo en castellano, pero ustedes me responden en quichua nada más, porque mi quichua…))
MT: En quichua.
FF: ((Sí, saben que mi quichua es medio chayna-chayna.))
MT: Ajá.
FF: ((Así que chayna rini aprendeq. Pero ast–))
MT: Allimant’ rinki aprendeq, mana de golpe.
FF: ((Exactamente, mana de golpe rini aprendeq… Igual voy a intentarlo, voy a intentar un poquito.))
MT: Ajá…
FF: ((Kayp’ mana tianku achka gentes kaypé, San Josepi. Rinku tukuy Santiaguman, Buenos Airesman ima.))
MT: Sí. Chayman rinku llamkaq…
FF: ((Rinku llamkaq.))
MT: Buenos Airesman.
FF: ((Bien. Imaqtaq rinku chayman?))
JT: Llamkaq.
MT: Llamkaq.
JT: Llamkaq rinku paykuná.
FF: ((Y, ¿cómo… ustedes qué opinan de eso?, ¿por qué no se pueden quedar a trabajar acá?, ¿qué haría falta para que se quedaran a trabajar acá?, ¿por que es una cuestión de… siempre ha sido así o ahora cambia?, ¿es político?, ¿es económico? ¿cómo…? Cuénteme un poquito.
JT: Mmm, bueno… chayna kan á. Mana tian trabajo kaypé, ancha utula tian.
MT: Mana tian.
JT: Chayrayku rinku… rinku chay… llamkaq chaqayman.
FF: Y, ¿qué tipos de trabajo tendría que haber?, ¿cómo tendría que ser para que se quede la gente?
MT: Cha Buenos Airespi?
JT: Kaypi, kaypi, kaypi.
FF: ((Kaypi.))
JT: Ah, kaypé solamente postecitust’ ruanku wakin.
MT: Poste, carbón ruanku á. Ancha utula tian monté.
FF: ((Imat’ kanan tian gentes kutinankunapaq?, porque mana kutinku. O mana munankish qamkuná tinkuna–, paykuna kutinanpaqqa?
JT: Eh…
FF: ((Bueno, les cuento, por ejemplo, la Nora, Nora decía el otro día: “tukuy req rinku porque mana tian electricidar, electricidar tiaptén por ahí se quedaban más gentes”.))
JT: Claro, si varios han ido Gato Negroman kuteq.
FF: ((Gato Negrop’ tian electricidar.))
JT: Sí, chaypé tian, chayrayku rinku.
MT: Allá los cables, sí ya están los palos aquí.
FF: Palost’ tianku á.
MT: Sí, sí.
JT: Kaspís atin–, tianku [xxx].
MT: Faltan los cables.
JT: Kunan rinku, mana unaranku, ka semanapi.
FF: ((Mjm…))
JT: Mjm, churaq.
FF: ((Ah, neranku qayna, manachu?))
JT: Ajá… ka semana neranku amusqankunat’ churaq cablest’.
FF: ((Así que na yanqa tiaq rin electricidar kaypé.))
JT: Kaypé, sí.
MT: Sí. Na tian por lo menos palos na chayanku.
JT: Kaspis.
FF: ((Ari. Y qamkuná munankish?))
JT: Ari.
FF: ((Munankish electrididarta chaypachá.))
JT: Ari, ari á, munayku á.
MT: Y sí… aunque kan pagarakunaykupaq gastaspá.
FF: ((Tal cual, ma–))
MT: Claro…
FF: ((Mana rin churakoq astaan valeq.))
JT: Claro, astaan…
FF: ((Porque electricidadta pagaranankish tian.))
MT: Claro, mensualmente.
FF: ((Sapa…))
JT: Sapa mes.
MT: Cantidar gastasqaykumant’.
FF: ((Claro.))
MT: Noqa nipukorani: “apiysh chay montón luzt’”.
FF: ((Claro.))
MT: El aparatito ese, cha aparatitumantá, na, na…
FF: ((Mana gastan.))
MT: No! Mana pagarakuy[ku] nimataf’. Chaytá qoarayku.
FF: ((Ah… qoarankish.))
MT: Sapa wasist’ qoarayku tukuyt’ cha aparatitutá. Pantallá kan chaqay, cha aparatitupáq.
FF: ((Y… imat’ ruankish cha aparatituan?, tian electricidarta?
MT: Celulares cargayku…
FF: ((Ah, cargadorcitu chayt’.))
MT: Ah, claro. Bueno, imaf’ kachun
FF: ((Imaf’ kachun…))
MT: Pero astaanta luzpaq kan.
FF: ((Pero mana, mana cha luz atun mana kan chaymanta, manachu? Suk tian?
JT: Mana, suk tian, suk pantalla atun.
MT: Ishkay clasest’ apiyku lucestá.
FF: ((Ishkay clases, ima clases tianku?))
MT: Suk kan bateriaman y suk cha aparatitumant’ luzqa.
FF: ((Ah…))
MT: Bateriamantá kanku 10 foquitos… bañupaq, ka piezaspaq, chaqa piezaspaq, comedorpaq.
FF: ((Y mana apinki…))
MT: Chá kan, cha parerp’ lucitus.
FF: ((Mjm, ah…))
MT: No sé, imásh kanu] sutinkuná maa [xxx]
FF: ((Y lucitus kanku, ari, chayp’ na qaarani.
MT: Ah… 10 churacherayku.
FF: ((Mjm.))
MT: 10 chaykunitamant Pero, ayka año ruakun? Como siete años, maa?
JT: Kanqa ari, chayna kan.
FF: ((Y manaraq…))
MT: Y churapanaykupáq, churanankunapaq cha lucitusta tukuy focos y cables lloqsiarayku 7500. Pero… na…
FF [Pero chaytá mana qoa–, mana qosorankish?))
MT: Bateriat’ cargayku.
JT: Mana, mana.
FF: ((Mana qosorankish.))
JT: Mana, chayt’ rantikorayku.
FF: ((Rantikorankish.))
JT: Ranterayku.
MT: Ranterayku chaykunatá. Cha aparatituta sí, qoarayku chaytá.
FF: ((Y lucecitasta…))
MT: Sí, gobernador niaranku qoasqaykuta, no sé, pich qoaray[ku] pero qoarayku.
JT: Sí, sí. El gobernador.
FF: ((Che, mana apinkish astaan suk grupo eléctrico ima? Naftamanta?))
JT: No, primero teníamos. Ahí está pero no sirve.
MT: ¿El motor?
FF: ((Mana sirwin?))
JT: Mana sirwin.
MT: Apiyku, sí, purinmi, pero mana ancha sumaqta.
JT: [xxx]
MT: Prendeq karayku musicat’ churanaykuf.
FF: ((Ah…))
MT: Apiyku kayna baflest’ ishkayt’, así.
JT: Consola.
FF: ((Fiestaspaq.))
JT: Ajá.
MT: Sí. Año nuevopaq, cumpleañuspaq churayku.
FF: ((Ah… y achka gen–))
MT: Pero motort’ ma, mana cha aparatituspé mana.
JT: Mañakuyku, vecinós mañakuyku cha aparatutá, musicat’.
FF: ((Ah… y achka gentes invitaq kankish fiestaspaq?))
JT: Manam, noqaykulla kaq kayku.
MT: Noqayku, noqayku achka kayku á, achka waas, waas, nietos, nietas, yernos, nueras.
FF: ((Aylluspura kutinkish.))
JT: Claro, noqaykupura.
MT: Sí…
FF: ((Noqankish–, qamkunapura.))
JT: Pura, sí.
FF: ((Qamkunapura.))
MT: Sí, noqayku entre familialla.
FF: ((Sapa familia suk fiestat’ ruaq kan))
MT: Sí, horneayku le–, kuchitu, horneay[ku] cabritust’, empanast’ ruayku, ensalada, tukuymamanta preparayku. Sanguchitos de miga, tukuymant’ preparayku año nuevopaq.
FF: ((Año nuevopaq.))
MT: Año nuevopaq.
FF: ((Y cumpleañospaq mana?))
MT: Y cumpleañuspaq lo mismo.
JT: Ari.
MT: Sí, horneayku kuchi, cabritu, empanadast’ ruayku… sí.
FF: ((Ayka kan cumpleañosniykish?))
MT: Ah?
JT: Mayman, ma–, paypa kan, ayka kan cumpleañuyké? Mayopaq?
MT: Mayopaq, el 29.
FF: ((29, mayopaq.))
MT: Sí.
FF: ((Y qam?))
JT: 2 de noviembre.
FF: ((Noviembrepi qam, ah, 2 de noviembre.))
JT: Ajá…
MT: Ajá…
FF: ((Noqá cumpleq rini diciembrepi.))
JT: Ah…
MT: Ah, diciembrepi.
FF: ((Diciembrepi, pero mana ruaq kani fiestas atuchaqkunat’.))
MT: Ah, mana…
FF: ((Mana, porque na atun kani, na viejoyas purini.
MT: Claro…
JT: Ayka años apiyn?
FF: ((39.))
JT: Ah…
FF: ((Na…))
MT: 39 años? Ah… Jovenlla kan.
FF: ((Uy, noqá viejoya–, viejolla sentini, sentikuni.))
JT: Manaraq.
FF: ((Y mana aykappas kaq karani viejo chayna, así que sapa vueltap’ astaan viejoyas purini. Ari. Che y… así que mana invitaq kankish vecinosta fiestaspaq?))
JT: Sí, wakitunt’ sí. Ari.
FF: ((Y cumpleañospaq, por ejemplo?))
JT: Sí…
MT: Pero así, unos cuantitos.
FF: ((Mjm… Cómo…))
MT: Kunán ka cumpleañuypáq rin amoq suk hijay Buenos Airesmant’… hombren, waasnin…
FF: ((Paypas kuteq rin))
MT: Autitoyoq kanku paykuná.
JT: Marta. Buenos Airesmanta.
FF: ((Mjm.))
MT: Tukuy apinku autotá… Tukuy Buenos Airesp’ kawsaqkuná.
FF: ((Y paykuna amunku?, o…))
MT: Sí… amun.
JT: Rin, amun. Rinku…
MT: Año nuevopáq. Upyanku o pukllanku naipespi, paykuna tukuy juntanakus. Chaqa, cha warmi waayqa pukllan pá. Naipespé.
FF: ((Ah, naipespé.))
MT: Sí.
FF: ((Noqá trucollata yachani pukllayta, sukkuna juegosta mana reqsini. Imat’ pukllan–, pukllaq kankish naipespé.))
JT: Intermedio.
FF: ((Intermedio? Imayna kan?))
JT: El nueve.
MT: Ah, chayp’ pukllanku.
JT: Al nueve, intermerdio, intermedio viene a ser del 2 al 12 es intermedio. Del 1 al 12. Ahí sale un caballo, una sota, ganas. Ahora, si te sale una rey o un ancho, pierdes.
FF: ((Y el truco…))
JT: Ese sí.
FF: ((Pukllaq kankish con flor o maa, sin flor.))
JT: Ari.
FF: ((Con flor.))
JT: Mjm. 30 y 31.
FF: ((30 o 31?, ah, claro, mínimo kan.))
JT: Claro, flor, 30 y 31. Chayna kan.
FF: ((Este, ¿qué iba a decir? Mana pukllarankish cha vueltap’ trucot’?))
JT: Mana. Mana, mana pukllarayku.
FF: ((Noqá pukllanaarani porque…))
JT: Mana pureranku ma ni pif.
FF: ((Ari. Suk yanasayoq kani Alemaniapi, pay Mar del Platamanta amun y Alemaniapipas siempre, siempres naipeswan pureq rin bol–, carterapi, carterapi. Paqta suk, pipas kachun trucot’ pukllanaanman, pukllan pay.))
MT: Tiakun pukllaq.
FF: ((Ari, pero mana qollqepaq, mana. Chaynalla))
JT: Ah, mana…
MT: Ah, chayna–, ah mana, kaypé qollqerayku, pierdeqqa pierden, ganakoq ganakun montont’.
JT: Al intermedio, sí, cuando se juega, se amontona, de a doscientos, trescientos…
FF: ((Suk motecitut’ billetespa.))
JT: Sí! Gratís mana pukklan[ku] paykuná, qollqerayku á.
FF: ((Mana aykappas pukllarani noqá qollqerayku, ma aykappas.))
JT: Ah, mana aykappas.
FF: ((Mana, mana… Este, no sé un poco qué preguntarte para que me cuentes algo un poco más largo.))
JT: ¡Perro!
MT: ¡Perro!, pero e’… perro… qué lo p–
FF: ((Contame un poco vos cómo es… o sea, qué tipo de trabajos hacés así durante el día acá en la casa, en quichua.))
JT: Qaakuni kuchusniyta, cabrasta, atashpasta, apamuni yantat’, yanuni… y…
MT: Atashpasta atenden.
JT: Chay, chayt’ ruani kaypé.
MT: Yanus, yanupayku noqayku mikunaykupaq.
FF: ((Tukuyta, tukuyta atendeq kanki.))
JT: Pichani, regani, baldeani.
FF: ((Y mana tiempoyoq kanki na kaspipaq ima [xxx]))
JT: Por ahi rini llamkaq, postespaq, kuchoq leñ–, yantat’ carbonpaq.
MT: Postestaspaqmi rin ruaq tiempoyoq kasqanpé.
JT: Ka tiempo kan sumaq, mana, mana qoñin.
FF: ((Mana qoñin. Claro, porque qoñiptén mana…))
JT: Mana sirwini noqá.
FF: ((Ma? No?))
JT: Ancha qoñin.
FF: ((Ma ni pif’ sirvin qoñiptén che, noqapas.))
JT: Y, chayna kan.
FF: ((Eh, suk vueltap’ kaypi amus ancha, amuptiy noqá ancha qoñera y noqapas mana atisa karani ruayta nimatapas.))
MT: Ah… mana aguantan rupaytá.
FF: ((Ka vueltapi an–, astaan sumaq kan, porque na atini…))
JT: Mana chi–, mana qoñin.
FF: ((Ari, atini lloqsiyta, qamkunaan rimayta ima… Y qam enteru vidaykita kaypi kawsaranki o s–…))
JT: Y, kayllapi, sí, rerani ku– Abelwan Santa Feman llamkaq.
FF: ((Imat’…))
JT: Como cinco años hemos andao’. Y de ahi he venido venido, cuando él se ha enfermado, pay onqora, chayrayku amorayku.
FF: ((Imat’ llamkaq karanki chaypi?))
JT: Eucalitut’ pelas.
MT: Eucalitu.
FF: ((Eucalitut’ pelas? Maa yachasa karani eucalitu tiaptinkunaqa chaqaypé))
JT: Mjm, sí hay, kun–, chayna kara.
FF: ((Y autóctonos kanku o importaranku suk lawmanta? Eucalitus.))
JT: Y chayllap’ plantanku á paykuna, empresa.
FF: ((Ah, plantanku, pero mana Argentinamanta kanku eucaliptus, manachu? Mana planta argentina kan.))
JT: Y sí, sí, chayna kan. Kaymant’ kanku. Paykuna tarpunku.
FF: ((Ah, tarpunku.))
JT: Claro, paykuna tarpunku.
FF: ((Y kaypi tianku ancha achka cactus, manachu? Qayna cha Cardón Espinapi puris qaarankish cha señalta Cardón Esp–, Cardón Esquina, y tiara, esquina tiara suk cactus, la i, tiara suk cactus, manachu? Porque tiara suk planta kaymanta, cactus.))
JT: Cardón.
MT: Cardón.
FF: ((Cardón, pero en el cartel, la palabra “esquina”, en lugar de una i tenía una planta en el cartel.))
MT: Ah… claro, planta de cardón es.
FF: ((¿Planta de cardón es?))
JT: Sí
MT: Sí.
FF: ((Ah… Cardón.))
MT: Entero kay, entero ka sachap’ tian cardón.
FF: ((Cardón. Y apin suk flor, manachu?))
JT: Ari.
FF: ((Imayna kan flor de cardón?))
JT: Pukas, flor kan qellu, y frutás kan pukas.
FF: ((Ah, qellu, flor y pukas…))
JT: La flo–, fruto.
FF: ((Frutos.))
JT: Claro.
FF: ((Poqon, maachu?))
JT: Claro, poqon.
FF: ((Este, y atinki mikuyta cha poqota?))
JT: Wakinkuná mikuyku.
MT: Wakin, paykuna mana mikun[ku].
JT: Sí.
FF: ((Pero chaynalla o ruankish suk dulcet’?))
JT: No, chaynalla, sumaq kan chayná. Carnavalpaq pukllaq kanku chaywan.
FF: ((Mjm.))
JT: Pintakoq.
FF: ((Ah…))
JT: Pampachakoq.
FF: ((Ah… pintakoq… Che y ima tiempopi amunku cha poqos?]
JT: Eh, kunan, kunan debenku tiayt’, na cruzachkan.
MT: Na cruzachkan á na.
JT: Poqoy–
MT: Diciembre, eneropáq.
FF: ((Ah…))
MT: Chay??? sumaq.
FF: ((Chay kan flor de cardón.))
JT: Claro, chaypaq.
FF: ((Y kayp’ aperankish sandiata kaq kara o melonta?))
JT: Sandiat’.
FF: ((Sandiat’. Chá abrilpaq kanqa, manachu?))
JT: Claro.
MT: Sí, abrilpaq poqon á, pero suksitu tiapun, tukukora yakuan, cha paraswan.
JT: Chakera.
MT: Dos días tiara yakup’, qué, y chakin en seguida, sandiitá.
FF: ((Claro. Man–, sobrevivi–))
MT: Suklla kutisa kara anaqp’.
JT: Ari.
FF: ((Y esa sobrevivió.))
JT: Claro.
MT: Así ya.
FF: ((Salva??? Se ha salvao’.))
JT: Chayna kan.
FF: ((Ari. Y animalesta ima mana chinkacherankish yakurayku?))
JT: Mana, mana, mana.
FF: ((Tukuy allita…))
JT: Alli, sí, allit’.
FF: ((Che, kaypipas tiara yakó, mana?))
JT: Yaku, sí, unta tiara chaqaykama.
FF: ((Pero…))
MT: Yaku kara enteritu.
JT: Kayp’ astaan…
MT: Dos días tiara yakó.
FF: ((Ah, kaypipas.))
JT: Ari.
FF: ((Pero wasipi mana yakora, ma?))
JT: Mana, kaypi, sí, yaykora utulat’, chaqaypé yaqa yaykora, churaporani ashpat’ punkup’, maapé rera yaykoq.
FF: ((Y en otros lados, suk, suk, en otros lados igual, por más que pusieron…))
MT: El bordo.
FF: ((Igual les ha entrao’ el agua.))
JT: Sí, igual yaykupukora.
FF: ((¿Cómo digo eso en quichua, por más que han puesto cosos les ha entrao’ el agua, en quichua?, porque no me ha salido, digo.))
JT: Claro, churaporanku allpat’. Bordearanku mana yaykunanpaq yaku.
FF: ((Sí. Y “por más que bordearanku”, ¿cómo se dice para decir “les ha entrao”?.))
MT: Saant’ cruzapun á.
FF: ((Saant’ cruzapun á.))
MT: Sí. Cha bordos saa, saant’ cruzapun.
FF: ((Chayna kaq kara ari cha Salavina lawman, Atamiski lawman.))
JT: Sí, na, la–, sí, tukuy lawman.
MT: Chayman achka parasqant neranku.
FF: ((Ari, pero suk laya kara yakó, manachu?, porque kaypi kaq kara pararayku.))
JT: Para yaku. Para yaku, para yaku.
FF: ((Para yaku.))
JT: Y chaqayman kara riomant’ lloqsisqa, mayumant’.
FF: ((Ah, lloqsisqa, mayumant’ lloqsisqa. Así que crecidamanta yaykora yakó y kaypi…))
JT: Paras.
FF: ((Paras.))
MT: Anaqmant’.
FF: ((Anaqman, anaqmant’.))
JT: Anaqmant’, anaqmant’ paras.
FF: ((Anaqmantá.))
MT: Anaqman rera nis. “Rera” quiere decir…
FF: ((Ha venido de arriba.))
MT: Sí.
FF: ((Medio que tata Dios gastigaaqniyku.))
MT: Ah, sí…
JT: Sí, chayna kan, gastigaayku.
MT: Sukpa o ishkaypa imastint’ pagarayku tukuy.
FF: ((Ma–, noqá mana culpayoq kani eh, ma noqarayku.))
JT: Mana uchayoq kanki.
FF: ((Mana uchayoq kani noqá.))
MT: Ah, mana.
JT: Mana purerani, mana purerani.
FF: ((Noqá chayarani y na tukuy tiara yakup’, mana noqa…))
JT: Chayakora paras, dice.
FF: ((Ari. Eh, no, y qayna pensasa karani kutis risqanta paraq, pero mana, mana parara ka punchawspi.))
JT: Mana parara, mana.
FF: ((Así que sumaq… perdonaara.))
MT: Ka añó ancha paran á. Mana chaynata paraq ni aykaf kaypé. Kunan añó chay ancha achkat’ paraparayku.
FF: ((Mmm. Kuyaan tata Dios.))
JT: Mmm, ari.
MT: Kuyaayku, yakuan yaqa pusaayku.
FF: ((Ari. Che, qamkuna imallatapas kachun willaanaankish, willanaankish imaynash kan qamkunapaq noqa kayp’, kayp’ puriptiy. Achkata jodeni? o…
JT: Mana á, kusikuyku amuptiyké qam, ancha suyasorayku.
FF: ((Bueno, muchas gracias. Ancha, anchami gustaan noqatá, noqá kutinaayman, pero bueno, llamkanay tian.))
JT: Ari, kaypé mana tian llamka–, trabajo.
FF: ((Ari. Bueno, noqapaq ari, porque noqá amuni y chaynas entrevistasta ruachkani qamkunaan.))
MT: Claro. Chayt’ ruas qam ganain?
FF: ((Ari.))
MT: Claro.
FF: ((Bueno, llamkaq mana qollqeyoq kan.))
MT: “Llamkay mana qollqeyoq” nian.
FF: ((Ari, mana ni pif pagaanqa, pagaaq kan cha imastispaq.))
MT: “Llamkani mana qollqeyoq” nian.
FF: ((Ari, así que gratisllat’, de baldet’…))
JT: Qasi.
FF: ((Ari, qasi llamkani, pero ancha gustaan chayna [xxx]))
JT: Claro.
FF: ((Así que ancha, ancha agradecido kani, porque kaypi suk, yaqa suk semanat’ kuterani kaypé y ancha allita trataarankish, así que ancha agradecido kani.))
MT: Mjm…
FF: ((Y maa yachani aykach rini voliakoq, pero dejuru voliakoq rini y amoq vueltap’ riysh pasiaq.))
JT: Mjm, ari.
FF: ((Ayllusniykishta visitakoq…))
MT: Ajá.
JT: Waasniy–, waasniykit’ [xxx].
FF: ((Ari, ari. Kusikoranki qam qayna ayllusniykit’ qaas?))
MT: Ajá, a–, sí, ayllusniyt’.
FF: ((Ari, achka waa–))
JT: Parientesnint’.
FF: ((Parientesta.))
MT: Mjm.
FF: ((Ari. Bueno, voy a dejar de molestarlos, que tienen sus cosas que hacer, así que lo voy a dejar acá nomás. Les agradezco un montón el tiempo que se han tomado conmigo y espero volver pronto y, sino, qamkuna na atinkish visitaayta chay Alemaniapi.
MT: Alema–, mana yachayku rimayt’ alemanpi, mana riyku req.
FF: ((Y bueno, pero noqá kayman amuni, quichuata aprendeni, así que qamkuná atinkish aprendeyta alemanta.
JT: Claro.
MT: Pay, pay kan joven, noqatá mana faltan [xxx] viejita kani na! Qayapaq o minchapaq purini na.
JT: Manaraq. Manaraqmi.
FF: ((Pero atinkish riyta mikoq, upyaq cha Alemaniapi, suk laya kan mikuná, tukuy comidás. Así que na, noqá…))
MT: Mana mikún[ku] kayp’ miku[yku] chayna comidatá.
FF: ((Mana, mana, suk laya kanku tukuy…))
JT: Kaypi astaan mishki o chaqaypi?
MT: Y chaypi imata astaan…
FF: Eh… suk laya kanku. Wakin cosas tianku astaan sumaq kaypé.
JT: Mmm…
FF: ((Tanta ancha ancha sumaq kan Alemaniapi, ancha sumaq tantayoq kanku.))
JT: Mmm…
MT: Mmm…
FF: ((Tanta. Pero empanadas kaypi. Aycha ancha sumaq kan kaypé.))
MT: Mmm…
FF: ((Pero tanta ancha sumaq kan chaqayman.))
MT: Mjm…
FF: ((Así que, bueno, espero que me, a ver si me pueden visitar. ¡Y chocolates! Chocolates ancha sumaq kanku chaypé, chaypi, astaan sumaq kanku chocolates [xxx]
JT: Debenku valeyt’, no? Valenku.
FF: ((Ari, ari…))
MT: Boletospaq ma, boletopaq mana apisaqku!